Ευδοξία

on . Posted in Ρωμηές Αυτοκράτειρες

Αυτοκράτειρα Ευδοξία (έργο του Antoine Helbert).

Η Αιλία Ευδοξία (;-404 μ.Χ.) ήταν κόρη του Φράγκου αξιωματούχου της Αυτοκρατορίας Βαύδου. Μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη και απέκτησε ρωμαϊκή παιδεία. Το 395 παντρεύτηκε τον Αρκάδιο, αυτοκράτορα του Αντολικού Ρωμαϊκού Κράτους, γιου του Θεοδόσιου Α', και αναγορεύτηκε Αυγούστα το 400. Ο Αρκάδιος, όταν ανήλθε στην εξουσία ήταν ανήλικος. Στο πλευρό του είχε τον ικανότατο αλλά και φιλόδοξο σύμβουλο Ρουφίνο, έπαρχο των πραιτωρίων. Στην πραγματικότητα αυτός ο σύμβουλος ήταν ο κύριος ηγεμόνας της Αυτοκρατορίας. Ο Ρουφίνος απέβλεπε στο σταδιακό παραγκωνισμό του Αρκαδίου και στην αναρρίχηση του ίδιου στο θρόνο της αυτοκρατορίας. Αυτό φαινόταν σχετικά εύκολο, γιατί ο Αρκάδιος είχε αδύναμο χαρακτήρα και κινητικές δυσκολίες. Επίσης είχε μεγάλα προβλήματα στην άρθρωση του λόγου. Υπήρχε ένα εμπόδιο στα σχέδια του Ρουφίνου, ο ευνούχος υπηρέτης του Ευτρόπιος. Ο τελευταίος ήταν εξίσου διεφθαρμένος και φιλόδοξος όσο ο αφέντης του, Ρουφίνος. Ο Ευτρόπιος γρήγορα αντιλήφθηκε ότι ο Ρουφίνος σκόπευε να παντρέψει τον Αρκάδιο με μία ανιψιά του. Τότε ο δρόμος προς το θρόνο θα ήταν πολύ εύκολη υπόθεση. Ο Ευτρόπιος έπρεπε να δράσει γρήγορα. Κάποτε, όταν έλειπε ο Ρουφίνος, παρουσίασε μπροστά στον Αρκάδιο μία πανέμορφη κοπέλα την Ευδοξία. Εκείνος την ερωτεύθηκε παράφορα και πριν γυρίσει ο Ρουφίνος την αρραβωνιάστηκε. Στο γάμο αυτό οφείλεται η γρήγορη άνοδος του Ευτροπίου στα ανώτατα κλιμάκια της Αυτοκρατορίας. Ταυτόχρονα ήταν ο κύριος πρωτεργάτης της δολοφονίας του Ρουφίνου. Η ανάμειξη της αυτοκράτειρας Ευδοξίας στην πολιτική ζωή οφειλόταν στην ισχυρή προσωπικότητα και τον φιλόδοξο χαρακτήρα καθώς και στην επιρροή που ασκούσε στον αδύναμο αυτοκράτορα. Ήταν μία προληπτική, "ασεβής" και φιλόδοξη γυναίκα. Την αναιδή και προκλητική συμπεριφορά της φρόντιζε να την κάνει φανερή ακόμα και στις δημόσιες εμφανίσεις της. Χαρακτηριστικό είναι ότι στα μαλλιά της υπήρχε φράντζα, χτένισμα γυναίκας εταίρας. Η αυτοκράτειρα Ευδοξία είχε κάτω από την προστασία της τον ευνούχο Ευνόμιο. Ο τελευταίος δεν έπαυε στιγμή να της υπενθυμίζει ότι σε εκείνον όφειλε τη θέση της. Ο τρόπος ζωής της Ευδοξίας προκάλεσε την αυστηρή κριτική του Χρυσοστόμου, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, ο οποίος την χαρακτήριζε άλλοτε ως Ιεζάβελ και άλλοτε ως Ηρωδιάδα. Η Ευδοξία ήθελε να επαναφέρει τη λατρεία του αυτοκράτορα και της αυτοκράτειρας, για το λόγο αυτό κρέμασε την εικόνα της απέξω από το ναό της Αγίας Σοφίας, πράγμα που προκάλεσε τη δριμεία κριτική του Χρυσοστόμου. Στην ομιλία του ο Χρυσοστόμος παρεπονέθηκε στην Αυτοκράτειρα για τους θορύβους που προκαλούσαν οι εορταστικές εκδηλώσεις, (οι αγώνες και οι χοροί) που γίνονταν για να τιμήσουν την αυτοκράτειρα Ευδοξία, της οποίας ο αργυρός Ανδριάντας στήθηκε κοντά στον Ιερόν Ναόν της Αγίας Σοφίας, απέναντι από το μέγαρο της Συγκλήτου, στην κεντρική αγορά και οι οποίες παρεμπόδισαν την κανονική τέλεση της λατρείας και τις ακολουθίες. Στο λόγο του ο Χρυσόστομος έλεγξε αυστηρά εκείνους που συμμετείχαν στις εορταστικές εκδηλώσεις και φαίνεται ότι υπήρξε μάλλον σκληρός στις εκφράσεις του και με βαρείς υπαινιγμούς σε βάρος της Ευδοξίας. Ο ιστορικός Σωκράτης γράφων σχετικά αναφέρει την αρχή μιας ομιλίας του που αποδίδεται, όχι χωρίς αντιρρήσεις, στον Χρυστόστομο· «πάλιν Ηρωδιάς μαίνεται, πάλιν ταράσσεται, πάλιν ορχείται, πάλιν την κεφαλήν Ιωάννου ζητεί λαβείν επί πίνακι». Η Ευδοξία και η Αυλή γενικότερα ενοχλήθηκε και, οργισμένη από τα λόγια του Χρυσοστόμου, ζήτησε από τον σύζυγό της Αρκάδιο να λάβει μέτρα εναντίον του. Πράγματι ο αδύναμος Αρκάδιος συνεκάλεσε νέα τοπική Σύνοδο το 404, η οποία κατεδίκασε τον Χρυσόστομο με την κατηγορία «ως αναλαβόντα τον θρόνον αυτού ουχί δι´ αποφάσεως μείζονος Συνόδου, αλλά δια διαταγής βασιλικής» μόνον και τον εξόρισε στην Κουκουσό της Αρμενίας. 

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος αντιμετωπίζει την Αιλία Ευδοξία (ζωγραφικός πίνακας του Jean-Paul Laurens, 19ος αι.).

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος αντιμετωπίζει την Αυτοκράτειρα Αιλία Ευδοξία (ζωγραφικός πίνακας του Jean-Paul Laurens, 19ος αι.).

 

  Επιστροφή: Βυζαντινές Αυτοκράτειρες

Mighty Free Joomla Templates by MightyJoomla